Aviron Bayonnais Rugby Prok, Euskadiko Errugbi Federazioak, Nafarroako Errugbi Federazioak, AB Prestakuntzak eta AB Elkarteak HAIZEAN proiektua abiaraztea ofizial egin dute.
POCTEFA Europako funtsak babestutako mugaz gaindiko programa bat. Hiru urtez hedatuta, proiektu honek dimentsio kulturala, turistikoa eta
errugbia batasunerako eta garapenerako bektore bikaina da. Akitania Berriaren, Euskadiren eta Nafarroaren artean euskal errugbiaren ekosistema eraikitzeko helburua du, eta emakumeen errugbiaren garapena, jokalarien prestakuntza eta teknikarien prestakuntza bultzatu nahi ditu, euskal lurralde osoan urtean 90 ekintza inguru antolatuta.

Mugaz gaindiko kirol-lankidetzarako eredu berria

HAIZEAN proiektuak etapa berri bat du euskal lurraldeen arteko lankidetzan. Eredu egituratzaile gisa pentsatuta, lurralde sustraitzean eta
Euskadiko, Akitania Berriko eta Nafarroako mugaz gaindiko errugbi ekimenak. Kirola, kultura eta turismoa uztartuz, euskal errugbiaren nortasun komuna indartu eta lurralde garapenerako benetako motor bihurtu nahi du.

“HAIZEAN proiektu fundatzailea da, kirolaren eremutik harago doana. Helburua da euskal errugbia mugaz gaindiko eskalan modu iraunkorrean egituratzea, gure lurraldeen, kluben eta talentuen artean zubiak sortuz. Anbizio handiko eredu kooperatibo bat eraiki nahi dugu elkarrekin, inklusiboa eta etorkizunera bideratua ”, gaineratu du Philippe Tayebek, Aviron Bayonnais Rugby Pro taldeko presidenteak.

Euskal errugbiaren ekosistema eraldatzeko hiru zutabe fundatzaile

Hiru urtez hedatuta, HAIZEAN proiektuak urtean 90 ekintza inguru aurreikusten ditu, hiru lehentasun estrategikoren inguruan: prestatzea, transmititzea eta konektatzea. Bide orri argi hau
lankidetza indartzea eta lurralde osoan eskakizun-maila handitzea du helburu.

1. Emakumezkoen errugbiaren ikusgarritasuna, sentsibilizazioa eta sustapena
HAIZEANek lehentasuna ematen dio emakumezkoen errugbiaren garapenari. 2026ko apirilaren 23an Baionan antolatutako mugaz gaindiko unibertsitate torneoa
Programako une aipagarriak, 6 unibertsitatetako emakumezko taldeak bilduta Euskal AE, Nafarroa eta Akitania Berria.
Lehiaketatik haratago, helburua argia da: emakumezkoen errugbiaren ikusgarritasuna indartzea, gazteen artean praktika sustatzea eta mugaz gaindiko sare iraunkor bat egituratzea.

2. Biharko talentuak prestatzea
Proiektuaren bigarren ardatza zuzenean zuzentzen zaie U15 eta U18 arteko kategorietako jokalari gazteei, anbizio argi batekin: bikaintasuneko ibilbide bat egituratzea mugaz gaindiko eskalan.
Programak honako hauek aurreikusten ditu:
• kirol-kontzentrazioak antolatzea Akitania Berriaren, Euskadiren eta Nafarroaren artean,
• lurralde-selekzio komunak sortzea,
• talentuen banakako jarraipena.
Joan-etorri erregularrek aukera emango diete gazteei ingurune desberdinetan entrenatzeko eta aurrera egiteko, kirol maila hobetzen eta kultura zabaltzen lagunduz.
Errendimenduaz haratago, HAIZEANek lurraldeen arteko benetako dinamika kolektiboa sortu nahi du, belaunaldi berriei esparru egituratua, zorrotza eta aukerak sortzen dituena eskainiz.
Helburua da talentuei goi mailarantz laguntzeko gai den egitura bat azaleratzea, eta, aldi berean, mugaren bi aldeetako kluben eta euskal federazioen arteko loturak indartzea.

3. Koadro teknikoen prestakuntza egituratzea eta goratzea
Errendimendua teknikarien kalitatearen mende ere badagoelako, HAIZEANek entrenatzaileen eta hezitzaileen prestakuntzari funtsezko zati bat eskaintzen dio.
Klub eta federazio bazkideetan tokian bertan esku-hartzeak antolatuko dira, bai eta eskualde arteko bilera teknikoak ere, praktikak eta ezagutzak partekatzeko.
Proiektuak aurreikusten du, halaber, Aviron Bayonnaisek garatutako kirol metodoak hedatzea, bereziki klubeko staff profesionalak egindako lehen mailako ekintzen bidez. Hobekuntza kolektibo horrek euskal lurraldean jokoaren eta prestakuntzaren kultura komuna egituratu nahi du. Planteamenduak harmonizatuz eta transmisioa sustatuz,
HAIZEANek kirol eredu partekatu, iraunkor eta anbiziotsu baten oinarriak finkatu nahi ditu.

“Nafarroako errugbiarentzat, proiektu honetan funtsezkoa da gure hiriburuaren, Iruñearen eta Baionaren arteko senidetzea herritarren aurrean gauzatu ahal izatea. Ez da nahikoa erakundeei zuzendutako proiektu bat izatea, eta uste dugu errugbia bide egokia izan daitekeela instituzionala errealitate bihurtzeko. Halaber, oso garrantzitsua da errugbiak Nafarroan ikusgarritasuna irabaztea, Aviron Bayonnais Rugby Pro bezalako erreferentziazko kirol proiektu bati esker. Klub handi bat, eta proiektu handi bat, Nafarroako jende askok uste baino askoz hurbilago dagoena ”, azaldu du María Urtasun Larrat Nafarroako Errugbi Federazioko lehendakariak.

Errugbia, kultura- eta lurralde-eragile gisa

Jokalekutik haratago, HAIZEAN lurraldea balorizatzeko estrategia global batean sartzen da. Proiektua uste sendo batean oinarritzen da: errugbia nortasun, kultura eta erakargarritasun ekonomikoaren motor indartsua da.
Horrela, kirol-ekintza bakoitzak dimentsio kultural eta turistikoa izango du. Ekitaldiak murgiltze-esperientzia gisa ulertuko dira, eta honako hauek nabarmenduko dira:
• euskal ondarea,
• hizkuntza-aberastasuna — euskara, espainiera eta frantsesa —,
• gastronomia eta tokiko lanbideak.

Bisita kulturalek, lurraldeko aktoreekin topaketek eta bizikidetza uneek osatuko dituzte kirol jarduerak. Kirola eta kultura lotzen dituenez, HAIZEANek inplikatutako lurraldeen dinamismo ekonomiko eta sozialean laguntzen du, batez ere behe-denboraldian. Errugbia proiekziorako motor egituratzaile bihurtzen da, Euskal Herriaren erakargarritasuna edo mugaz gaindiko dimentsio osoa indartzeko gai dena.

“Haizean proiektuak Bidasoaren bi ertzetako komunitateen artean elkar hobeto ezagutzeko aukera emango digu. Elkarrekin egiten ditugu aliantzak eta konfiantzazko loturak. Beste behin ere, kirola oro har, eta errugbiak bereziki, orain arte interakzio esturik izan ez duten komunitateen arteko zubi sendoak sortzeko aukera emango digu. Proiektu honekin, eta apaltasunez diot, euskal ekosistemaren historiaren kapitulu txiki bat idazten ari gara ”, adierazi du Iñaki Rica Euskadi Rugby taldeko lehendakariak.

Anbizio jasangarria

HAIZEAN proiektua % 65ean kofinantzatu du Europar Batasunak, Interreg VI -A Espainia – Frantzia – Andorra Programaren bidez (POCTEFA 2021 – 2027). Proiektuaren
POCTEFA funtsa Espainia-Frantzia-Andorra mugaldeko integrazio ekonomiko eta soziala indartzea da. Europaren laguntza hori motor erabakigarria da Akitania Berriaren, Euskadiren eta Nafarroaren arteko lankidetza iraunkorra egituratzeko, errugbia lurralde-integrazioaren eta garapen partekatuaren bektore bihurtuz.

Hasieratik ekimen egituratzaile gisa pentsatuta, HAIZEAN epe luzerako logika batean txertatzen da. 2025-2028 egutegitik harago, mugaz gaindiko kirol lankidetzaren eredu jasangarri baten oinarriak ezartzea da bere anbizioa. Klubak, federazioak, lurralde-erakundeak eta bazkide instituzionalak elkartuz, proiektuak ekosistema komun bat finkatu nahi du, lurraldearen prestakuntzan, errendimenduan eta erakargarritasunean ondorio iraunkorrak sortzeko gai izango dena.

Dinamikak, halaber, pixkanaka bazkide pribatuak sartzeko bokazioa du, hasitako ekintzak luzatzeko eta indartzeko. Finantzaketa nagusiki publiko batetik eredu hibrido publiko-pribatu batera igarotzea funtsezkoa izango da haren jasangarritasunerako.

“HAIZEAN datozen hiru urteetarako proiektu sortzaile gisa kokatzen da, baina, batez ere, euskal errugbiaren etorkizunerako motor estrategiko gisa. Kontua da lankidetza esparru sendo bat eraikitzea kolektiboki, etorkizuneko belaunaldiei mesede egingo diena, lurraldeen arteko zubiak indartuz eta nortasun komuna berretsiz ”, adierazi du Marc Dantinek, proiektuaren arduradunak.